Anasayfa » Makale

Lazer yazıcılar sağlığa zararlı mı?

Özgür Çetin 25 Şubat 2008 Makale Yorum yok

Kullandığımız elektronik cihazların hayatımızı kolaylaştırdığı bir gerçek. Birçoğumuz için cep telefonsuz yada internetsiz bir hayatı düşünmek bile mümkün değil. Teknolojinin hızla ilerlediği bir ortamda Anadolu’nun köyünde yaşayan bir çiftçi bile olsanız bilişim cihazlarını ile dolaylı ya da dolaysız kullanmak zorunda kalıyorsunuz.

Bu hayatımızı kolaylaştıran teknolojik ürünlerin bazı sakıncaları da olabiliyor. Cep telefonlarının insan sağlığı üzerindeki etkileri hala tartışma konusu. Ayrıca birçok elektronik cihazın insana zarar verebilecek manyetik dalgalar ürettiği de sır değil.
Yapılan bazı araştırmalar bu konuda somut bilgiler elde etse de teknojik cihazların insan sağlığa üzerinde ne gibi etkilere sahip olduğu hala tam olarak bulunmuş değil.

LAZER YAZICILAR TESTTE
Avustralya’da yapılan bir araştırmada ise lazer yazıcıların bulundukları ortama saldıkları bazı parçacıkların insan sağlığı için zararlı olabileceğini iddia edildi. Araştırmayı yapan Queensland Üniversitesi profesörlerinden Lidia Morawska çarpıcı sonuçlar elde ettiğini belirterek özellikle kapalı ortamlarda çalışan yazıcıların havaya mikro partiküller yaydığını. Bu partiküllerin de solunum yolu ile akciğerlere geçebileceğini belirtti.

Araştırmada Canon, HP, Ricoh ve Toshiba markalarına ait 62 lazer yazıcı kullanıldı. Yazıcılar çalıştırılıp ortama ne kadar partikül yaydıkları ölçüldü. Araştırma sonucunda 17 yazıcının yüksek oranda partikül yaydıkları ortaya çıktı. Bir diğer sonuç ise iyi havalandırılmayan kapalı mekanlarda çalışan yazıcı ya da fotokopi makinesi gibi cihazların yaydıkları partiküllerin daha çok zarar verebileceği idi. Çünkü havalandırılmayan mekanlarda bu partiküller uzun süre bulunabiliyordu. Ortamda bulunan herhangi biri de bu partikülleri rahatlıkla soluyabilme ihtimalini taşıyor.

Cihazların ortama yaydığı partiküller havada bulunan toz parçacıklarından 1000 kez daha küçük. Bu küçüklükleri onların insanlar tarafından solunum yolu ile akciğerlerine taşıyabilecekleri anlamına geliyor. Araştırmacılar böyle bir riskin olduğunu açıkladılar. Ancak bu partiküllerin kanser gibi ölümcül hastalıklar oluşturabileceği konusunda net bir bilgi ya da araştırma yok.

Profesör Lidia Morawska, ‘yaptıkları araştırmanın üreticilere daha az partikül yayan lazer yazıcılar geliştirmeleri için yol gösterici nitelikte olduğunu’ belirtti.

TÜRKİYE’DEKİ DURUM
Ülkemizde ne yazık ki bu konuyla ilgili yapılmış bir araştırma bulunmuyor. Ancak Türkiye’de yurtdışında pek bulunmayan bir tehlike daha var: Toner dolumu. Özellikle büyükşehirlerde yüksek sayıda baskı yapan işletmelerin tercih ettiği bir yöntem olan toner dolumu bunu yapan kişiler için büyük tehlike oluşturabiliyor. Çünkü bu sistemde bütün dolum elle yapılıyor. Bu da ortama salınan parçaların solunma ihtimalini artırıyor.

Yazıcı üreticilirinin toner dolumuna karşı olduklarını ve bu tip bir uygulama sonucu oluşabilecek hasarlarda yazıcıların garanti kapsamı dışına alındığını da hatırlatmak isteriz.

FİRMALARIN AÇIKLAMALARI
Araştırmanın sonuçlarını ele almaya çalıştık. Peki bu araştırmada kullanılan ve ülkemizde de satılan lazer yazıcılar ile ilgili üreticiler ne gibi yorumlar yaptı. Başta HP olmak üzere Xerox ve Oki’ye araştırma hakkındaki düşüncelerini sorduk. Her ne kadar araştırmada Oki ve Xerox yazıcıları kullanılmamış olsa da dolaylı yoldan onları da ilgilendiren bu durum hakkında yorumlarını da aldık. Açıklamaları noktasına ve virgülüne dokunmadan aynen yayınlıyoruz:

HP Türkiye’nin resmi açıklaması:
HP lazer baskı sistemlerinin açığa çıkardığı toz ve materyal emisyon düzeyi, kabul edilen minimum sınırların oldukça altında bulunuyor.

HP’nin temel ilkelerinden biri, kullanıcıya dost baskı teknolojileri ve ürünleri geliştirmektir. Kalite kontrol prosedürlerinin yanı sıra standart çalışma koşulları altında yapılan testler, HP’nin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin ayrılmaz bir parçasını oluşturuyor. HP’nin lazer baskı sistemleri, orijinal HP baskı kartuşları ve kâğıtları, açığa çıkardıkları toz ve materyal emisyon düzeyi açısından değerlendirmeye tabi tutuluyor. Global bir şirket olarak HP, uluslararası sağlık ve güvenlik gerekliliklerine uyuyor; bilimsel açıdan kabul gören değerlendirme ve sertifikasyon kriterlerini göz önüne alıyor.

Orijinal HP tonerleri ve HP baskı kartuşları, öngörülen kalite testinden geçirilerek Avrupa Birliği’nin ilgili değerlendirme kriterlerine göre (1999/45/EC Direktifi) titiz bir biçimde inceleniyor. HP tonerleri ve HP kartuşlarının üretimi, ISO 9001:2000 (üretimde kalite güvencesi) ve ISO 14001 (çevre yönetim sistemi) gibi uluslararası standartlara uygun şekilde yapılıyor.

HP lazer baskı sistemleri, uluslararası mesleki güvenlik standartlarına uygun şekilde tasarlanıyor. Buna göre, öngörülen kullanım koşulları altında cihazların neden olduğu emisyon düzeyi (ozon ve stiren), ABD Mesleki Güvenlik ve Sağlık Kurumu’nun (OSHA) geçerli emisyon alt sınır değerleri ve Almanya mesleki emisyona maruz kalma alt sınır değerlerinin (AGW) oldukça altında bulunuyor. Ayrıca HP lazer baskı sistemlerinin, ABD GREENGUARD programı ofis ekipmanları emisyon kurallarına ve Almanya Blue Angel programı emisyon değerlerine uygunluğu test ediliyor.

Önleyici sağlık ve tüketici koruma faaliyetleri kapsamında, HP lazer baskı sistemi (cihaz, baskı kartuşları ve kâğıt), olası emisyon kaynaklarının tespit edilmesi amacıyla bir bütün olarak özel test odalarında incelemeye tabi tutuluyor. Ölçümler en zorlu kullanım koşulları altında, uluslararası ECMA-328 standardı ilkelerine, GREENGUARD emisyon kriterlerine ve Blue Angel programına uygun olarak gerçekleştiriliyor.

Görüntüleme tamburu (imaging drum), renklendirme silindiri (developer roller) ve diğer önemli görüntüleme unsurları baskı kartuşunun içinde bulunduğundan, HP LaserJet ve Renkli LaserJet baskı kartuşlarının bu kapalı tasarımı, açığa çıkan toz düzeyinin etkin bir biçimde sınırlandırılmasını sağlıyor. Bunun yanı sıra, HP baskı kartuşlarında baskı işlemi sırasında ortaya çıkan fazla toner partiküllerini toplayarak bu partiküllerin ortama yayılma düzeyini azaltan toner hazneleri bulunuyor. Kalan toner ya da kâğıt partikülleri tamburdan temizlenerek bu toner haznesinde toplanıyor. Dolayısıyla, öngörülen kullanım koşulları altında kullanıcıların, tonerin tozuyla temas etmemesi gerekiyor.

Ayrıca HP, kullanıcı güvenliğini sağlamak amacıyla, çok zorlu çalışma koşullarında açığa çıkabilecek toz partikülleriyle de ilgili bazı ölçümler yapıyor. Geçerli gravimetrik test prosedürlerine göre, toplam partikül kitlesi ya da ortaya çıkan partikül konsantrasyonları oldukça düşük ve mevcut bilgilere göre kimyasal nitelikleri nedeniyle sağlık açısından herhangi bir risk oluşturmuyor. HP lazer baskı sistemlerinin toz partikül konsantrasyonları da, ABD Mesleki Güvenlik ve Sağlık Kurumu’nun (OSHA) geçerli emisyon alt sınır değerleri ve Almanya mesleki emisyona maruz kalma alt sınır değerlerinin (AGW) altında bulunuyor. Ayrıca HP lazer baskı sistemlerinin, ABD GREENGUARD programı ofis ekipmanları emisyon kurallarına ve Almanya Blue Angel programı emisyon değerlerine uygunluğu test ediliyor.

Yakın bir zamanda kullanılmaya başlanan ölçme yöntemleri, en ufak partiküllerin bile boyut dağılımını tespit etme olanağı veriyor. Almanya Federal Çevre Kurumu’nun (UBA) elde ettiği mevcut ölçme değerleri, kâğıt tozunun yanı sıra ortama yayılan toner partiküllerinin de düşük düzeyde olduğunu gösteriyor. UBA’nın incelemeleri bağlamında, yeni ölçüm yöntemleri ile ultra-ince partiküller (UFP) de tespit edilmiş bulunuyor.

UBA’ya göre bu partiküllerin nitelikleri ve kimyasal bileşimleri hakkında açıklama yapmak şu anda mümkün değil. Mevcut sonuçlara göre olası sağlık risklerine ilişkin açıklamada bulunmak da mümkün görünmüyor. Fraunhofer Wilhelm-Klauditz Enstitüsü (FhG WKI) tarafından yapılan son çalışmalar, bu görüşü destekliyor; belirlenen UFP’lerin katı partiküller değil, ısıyla baskı işlemi sırasında oluşan ve partikül sayaçları ile ölçülen yoğunlaşma maddeleri ya da zerrecikler olduğu varsayılıyor.

HP lazer baskı sistemlerini kullananlar, test edilmiş toner, düşük materyal emisyon düzeyi ve asgari düzeydeki toz emisyonu konusunda HP markasına güveniyor. HP lazer baskı sistemleri, öngörülen şekilde çalıştırıldığında, herhangi bir sağlık riski oluşturmuyor. Ayrıca bilimsel veriler, ofislerde ve çalışma ortamlarındaki gerçek koşullarda ilave güvenlik de olabileceğini gösteriyor.

HP, LaserJet ve Renkli LaserJet baskı sistemlerinin kullanım güvenliğini sağlamak amacıyla UBA, sorumlu Alman Meslek Kuruluşları ve çevresel sağlık uzmanları ile sürekli diyalog içinde bulunuyor. Bağımsız uzman ve kurumlar, doğru çalıştırılan cihazların !“gerçek koşullarda bile- güvenli olduğunu onaylıyor. Thuringia-Almanya’da Federal Aile ve Sağlık Kurumu’nun yazıcı ve fotokopi makinesi bulunan ofislerinde açığa çıkan emisyon düzeyi üzerinde yapılan bir çalışma, lazer yazıcılarının neden olduğu toz emisyonunun düşük düzeyde olduğunu, dolayısıyla herhangi bir sağlık riski oluşturmadığını gösteriyor. Ofis cihazlarının neden olduğu emisyon düzeyini düzenli olarak kontrol eden Almanya Meslek Kuruluşu’na (German Professional Association for the Administrative Sector - VBG) bağlı bağımsız bilim kuruluşlarının yanı sıra Meslek Kuruluşları da lazer yazıcı emisyonu ya da toner tozunun sağlık riskini artırdığına dair bir tespitte bulunmuyor.

Oki Printing Solutions’ın resmi açıklaması:
Oki Printing Solutions’ın tüm yazıcıları, kullanım sırasında ortaya çıkan emisyonların önerilen seviyenin üzerine çıkmaması için test edilmektedir.

Tüm sağlık ve güvenlik gereksinimlerini karşılamanın yanı sıra OKI Printing Solutions, müşterilerine genel sağlık ve güvenlikleri için bilgi kitapçığı vermektedir.

OKI Printing Solutions, kullanıcılarının orjinal sarf malzemesi kullanımına yönelik sürekli kampanyalar ve bilgilendirmeler yapmaktadır. OKI Printing Solutions nokta vuruşlu yazıcı pazarındaki başarısını kullanıcı dostu olmasına bağlamaktadır. Kullanıcılarına uzun ömürlü kullanım sağlayan OKI Printing Solutions yazıcıları, piyasaya çıkmadan önce blue angel standartlarına uygun RAL-UZ özelliklerine göre test edilirler.

Xerox Türkiye’nin resmi açıklaması:
Xerox Corporation bu araştırmayı ve sonuçlarını incelemiştir. Araştırma kapsamında değerlendirilen ofis yazıcıları arasında Xerox marka herhangi bir yazıcının olmadığı öğrenilmiştir. Aynı şekilde araştırma sonuçlarında herhangi bir Xerox ürününün insan sağlığına zarar verebileceği ile ilgili herhangi bir bilgi yer almamaktadır.


Endüstri lideri olarak Xerox ürünlerinin güvenilirliğine büyük önem vermektedir. Xerox, çalışanlar ve müşteriler için güvenli toner gelişimi, üretimi ve kullanımını sağlama konusundaki sorumluluğunun farkındadır. Bu nedenle yaklaşık 18 yıldır sağlıklı bir ofis ortamı temin edebilmek için araştırmalar yapmakta ve bu konuda endüstri standartları oluşturmaktadır. Bu çalışmalar Xerox ürünlerinin ve özellikle Xerox tonerlerinin güvenilirliğini açıkca ortaya koymuştur.

Xerox, ofis yazıcıları ve tonerlerinin kalitesi ve güvenirliliği ile ilgili bilimsel çalışmalarını sürekli devam ettirmektedir. Xerox ürünlerinin endüstri standartlarının üzerinde bir kaliteye sahip olduğunu ve müşterilerimizin sağlığı için herhangi bir risk unsuru taşımadığını, ürünlerimizi güvenle kullanabileceğinizi bilmenizi isteriz.

SONUÇ
Hayatımızı kolaylaştıran teknolojik cihazların bazı olumsuz yan etkileri de bulunuyor. Lazer yazıcıların bu tip olumsuz etkileri var mı yok mu henüz net olarak belli değil. Araştırmalar belli marka ve modeller üzerine ve özel şartlarda yapılmış olsa da kesin sonuca varmak için daha kapsamlı araştırma ve deneylere ihtiyaç olduğu aşikar. Yine de özellikle toner dolduralanların ya da dolumla ilgilenenlerin daha dikkatli olmaları gerekiyor.

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu

Tags: lazer, sağlık, ürüninceleme, yazıcı, zarar

Bu Konu İle İlgili Yazılar

Diğer Yazılardan Bazı Başlıklar

Sen de yorumunla katkıda bulun

Yorumları takip etmek için geri bildirim olarak websitesine ekleyebilir. Ya da RSS ile takip etmek için tıkla

Yazın içerisinde kullanabileceğin HTML komutları:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>